Hoe heurt het nu eigenlijk: de bioscoop

Hoera! Tentamens achter de rug, deadlines gehaald, lang weekend: lekker naar de bioscoop!

Ik ben de laatste tijd behoorlijk geïrriteerd in de bioscoop. Ik weet niet waar het door komt, maar mensen worden steeds vervelender. Misschien zijn het de smartphones die ervoor hebben gezorgd dat we constant bezig moeten zijn en moeten communiceren. Het lijkt alsof mensen het niet meer kunnen: twee uur lang verwijdering van de buitenwereld en je verliezen in een verhaal. Daarom heb ik – ik ben de beroerdste niet-  wat tips opgesteld voor bioscoop bezoek. Doe er uw voordeel mee!

• Als je niet wilt, ga niet.

  Het lijkt net alsof sommige mensen naar de film gaan zodat ze later kunnen opscheppen in hun vriendenkring. Je ziet deze mensen vooral in filmhuizen, bij films die in de pers veel positieve aandacht hebben gehad. Gevolg is dat deze mensen zich kapot vervelen, irritant worden en het bloed onder mijn nagels vandaan halen. Maar gelukkig kunnen deze mensen uiteindelijk tegen hun verantwoorde vrienden zeggen dat ze Amour/Jagten/The Master hebben gezien en daar gaat het allemaal om, of eh…

• Zet je telefoon uit en laat hem verder met rust

  Ik weet het, het is moeilijk. Maar mensen, ALSTUBLIEFT: telefoon uit, in je tas ermee en laat het ding gedurende film met rust. Je kunt wel denken dat anderen er geen last van hebben als jij tijdens een film met je telefoon gaat zitten klooien, maar dat is niet waar: niets is vervelender dan oplichtende telefoons in een bioscoop. Niet meer doen!
  
  

• Vertel niet continu hardop wat er op het scherm gebeurt

  Het lijkt iets van de afgelopen jaren te zijn: mensen die luid en duidelijk roepen wat er in de film aan de hand is. Ik heb geen idee waar dit vandaan komt, maar vervelend is het wel. ‘Oh, haar fiets is weg.’ ‘De hond is ook dood.’ ‘Hé, ze bloedt heel erg.’ Ik zie dezelfde film als jullie, dit hoeft niet mensen.

• Hou sowieso je mond

  Heeft dit nog enige uitleg nodig? Ga naar het café als je wilt praten, maar laat mij met rust. Dit geldt ook voor de aftiteling en 2 seconden erna: meteen de hele film analyseren/je mening geven verpest de fijne bubble waar je in kan zitten als je een film in de bioscoop ziet. Zo zat ik tijdens de film Coco Avant Chanel naast twee vrouwen die zodra de aftiteling begon hun analyse inzetten: ‘Ja, dat je als vrouw in die tijd zo geëmancipeerd was en invloed uitoefende, ongelooflijk! Wat een geweldige film!’ Dat laatste klopte overigens niet, maar dat is niet mijn punt. Gun andere mensen even wat rust en bewaar je analyses tot de nazit.

Ik hoop dat jullie mij niet streng en arrogant vinden. Veel plezier in de bioscoop!

Laurence Anyways, het vervolg

Beste meneer Dolan,

Uw film Laurence Anyways was voor mij uw laatste kans. En u heeft het verspeeld. Of toch niet. Of wel. Of ehm…. misschien ook niet.

Wat ik me ten eerste afvraag: waarom in hemelsnaam zo lang? Ziet u, meneer Dolan, we leven in een gehaaste maatschappij. Jongeren van tegenwoordig hebben het druk. Dat kunt u beamen, aangezien wij van dezelfde generatie zijn. Er wordt veel van ons verwacht, we moeten onze tijd over duizend projecten tegelijk verdelen om ergens in te kunnen slagen. Waarom dan een film van 159 minuten? Ik ben niet tegen films van 159 minuten, maar wel als ze korter hadden gekund. En in het geval van uw laatste geesteskindje kon dat. Het verbaasde me dan ook niet dat u zelf de montage heeft gedaan. Iedere andere editor had met zijn vingers een knip beweging gemaakt en gezegd: ‘Allez, monsieur Dolan! 159 minutes? C’est pas necessaire!’

Ten tweede. U poogde met Laurence Anyways de transgender niet te stereotyperen. Het eerste deel van de film heb ik gefascineerd toegekeken hoe dat lukte. Erg knap gedaan, inleven was niet moeilijk. Maar dan gaat het fout. Waarom, par example, zoekt Laurence halverwege de film zijn/haar toevlucht bij die excentrieke travestieten in dat hysterische veilinghuis? Ik ben van mening dat dit gegeven een groot deel van de film onderuit haalt.

Ten derde is het toch even tijd voor een veer in uw achterwerk. En ja, dat is vooruitgang, want na het zien van uw vorige twee films had ik daar totaal geen zin in. Uw acteurs. Wow, wat had u goede acteurs. Melvil Poupaud schitterde. Suzanne Clément was prachtig als vrouw van Laurence, die maar moet dealen met het feit dat haar man vrouw wil worden. Wat vertolkte Clément dat prachtig, het ene moment stil lijdend, het andere moment schreeuwend op een volume waar Hans Kesting en Halina Reijn u tegen zouden zeggen. En Nathalie Baye als moeder. Een mooiere ijskoude bitch is er niet.

En dus meneer Dolan geef ik het voordeel van de twijfel. Uw volgende film ga ik gewoon zien. Mede door de goede kanten van uw laatste geesteskind. Maar ook door de slechte kanten, want niets is fijner dan klagen over films.

Met vriendelijke groet,

Cinesuus

Foto: imdb.com

 

Xavier Dolan: de laatste kans

Ja, ik heb een hekel aan Xavier Dolan. Die gelukte Canadees van mijn leeftijd die films maakt en bejubeld wordt. Eerder schreef ik er al over. Kort samengevat: hij is pathetisch, te gelukt en laat mij voelen dat ik een oude bok ben doordat ik me inleef in de oudere personages in zijn films.

Maar Dolan krijgt nog één kans, ik ben de beroerdste niet. Want ja, opeens lovende kritieken voor zijn nieuwe film Laurence Anyways. Kritieken die ergens op slaan. En het verhaal spreekt mij aan: man voelt zich vrouw en probeert een weg te vinden in het leven. Hoe kijkt zijn omgeving hier tegenaan?   Is de maatschappij hier klaar voor? Hoe is het om zo te zijn? Wat voel je dan?

En in De Volkskrant werd de film vergeleken met een vroege Almódóvar film. En als ik ergens van houd….Wat me ook over de streep trok is dat Vriendin een stukje over de film moet schrijven en mij meevroeg. Ik offer mezelf maar op, dat doen vriendinnen. Wel onder luid gemopper dat ik Dolan háát, waarop Vriendin zei: ‘Maar hij spreekt Frans!’ Tja, voor dat argument ben ik gevoelig.

Vooruit dan maar dus. Dinsdag is de grote dag. Dan moet ga ik naar de 140 minuten durende (!) film van degene die ik haat. Spannend hoor. Als het stom is, ga ik nooit meer naar een film van Dolan. Een bevrijdende gedachte. Als het goed is, moet ik mij herpositioneren. Dat is moeilijk, want het is ook wel lekker om altijd over Dolan te zeuren en te zaniken.

Gelukkig kom ik deze spannende tijd door met de Laurence Anyways lijst op Spotify, waardoor ik weet dat dit fantastische lied in de film zit:

Stad der Cinefielen

Ik ben terug uit Parijs. Al vier weken en twee dagen, om precies te zijn. Ja, het was hier stil. Ik had het te druk met lui zijn, ontkennen dat ik niet meer in Parijs ben, boeken lezen en nog meer lui zijn. Excuses.

Over Parijs kan ik veel vertellen. Op taalcursus gebied: ik rockte hem hard, om het maar even populair te zeggen. Op toerist gebied: ik ben slecht in echt toerist zijn. Op museum gebied: Palais Tokyo is mijn lievelings. Op Serge Gainsbourg gebied: het heeft me moeite gekost, maar ik heb niet ingebroken in zijn huis. Op film gebied: veel.

Want Parijs is een filmstad. Nog nooit zoveel plekken gezien waarvan ik dacht: film locatie, film locatie, film locatie! Daar kom ik later misschien nog op terug. Want wat ik het allermooist vond: Parijs is de Stad der Cinefielen.

Vier keer ben ik naar de film geweest in de twee weken dat ik in de Franse hoofdstad rondhing. En alle vier de keren viel mij het volgende op: Fransen weten zich te gedragen in de bioscoop. Ze hoesten niet, ze praten nergens doorheen, ze gaan niet zitten bulderen van het lachen als het over seks gaat of dreigt te gaan, ze kauwen niet keihard op hun popcorn, ze ademen nauwelijks.

Kortom: de ideale situatie om een film te kijken. Waar Nederlanders naar de film gaan vooral zien als een avondje uit (of het nu het publiek van Batman is of van Abbas Kiarostami), is het voor de Fransen het aanschouwen van kunst. Nederlanders doffen zich op voor een avondje bioscoop, drinken een biertje of vier en willen het vooral gezellig hebben. In Parijs zag ik mensen vaak in hun werkkleding de bioscoop binnen lopen, nonchalant een kaartje kopen en dan gewoon mond houden en kijken.

Daar moest ik woensdag aan denken toen ik in het Louis Hartlooper Complex De Rouille et d’Os bekeek. Matthias Schoenaerts vraagt aan Marion Cotillard of ze wil neuken? Hop! Hard lachen! Er wordt daadwerkelijk geneukt? “Ohoh geluiden” sloegen de klok. En natuurlijk zat er weer iemand in de zaal die ging navertellen wat er op het scherm gebeurde: ‘Goh, hij heeft bloed.’

Ik verlangde naar de Stad der Cinefielen en bedacht of het mogelijk was dat ik er elke maand heen zou gaan. Alleen om naar de bioscoop te gaan.

De gelukkige filmnerd in La Cinémathèque française

T-shirt

Het Bowie t-shirt wat ik op de foto hier rechts draag is populair. Onder vrienden, collega’s, Twitter volgers en mijn moeder. En onder onbekenden, bleek vandaag toen een meisje op het station mij aansprak: ‘Wat een gaaf t-shirt. Waar heb je het gekocht?’ ‘Spanje,’ antwoordde ik naar waarheid. Het meisje keek sip en vroeg hoopvol: ‘Wil je er vanaf?’ Een onbekende met humor. Natuurlijk wil ik niet van mijn Bowieshirt af. Jamais!

Wel zag ik een mooie filmscène voor me. Ik zeg ja en we moeten ter plekke van shirt wisselen. Net als in Die Bleierne Zeit van Margarethe von Trotta. De film draait om twee zussen, waarvan de een journalist is en de andere politiek activiste, uiteindelijk terroriste. Het personage van de terroriste toont vele gelijkenissen met Rote Armee Fraktion lid Gudrun Ensslin, maar waarschijnlijk lag de kwestie RAF in het Duitsland van 1981 nog te gevoelig om alles met naam en toenaam te noemen. Of Von Trotta gunde zichzelf de dichterlijke vrijheid, dat kan uiteraard ook.

Anyway. Die Bleierne Zeit richt zich vooral op de zus van “Ensslin”: wat doe je als je zus steeds extremer gaat denken, in de gevangenis belandt en (naar mijn bescheiden mening) hopeloos irritant doet? Denk je dan nog aan jezelf? Hoe vindt je de balans tussen je eigen leven en zorgen om je zus? Hoe sta je in relatie tot anderen als je zus continu in het nieuws is om haar daden? Interessante vragen, die een interessante en mooie film opleveren.

Oké Suus, to the point: op een zeker moment in de film is Normale Zus bij Terrorist Zus op bezoek in de gevangenis. Wanneer de zussen elkaar bij het afscheid omhelzen, zegt Terrorist Zus: “Geef me jouw trui.” Snel wisselen ze om. Een prachtig liefdevol moment.

Het truiwisselmoment is tussen 0.53 en 0.54 te zien. Als je tijd overhebt en je Duits is in orde: kijk die film. 

Art direction

Er zijn vele beroepen waar ik over na heb gedacht. Kapster, psycholoog, tolk, lerares, regisseur, journalist (nog een open optie overigens) en…. art director/setdresser/de andere honderd termen die daarvoor gebruikt worden.

Dat laatste kwam door de serie/film Dunya & Desie. Naast het mooie gegeven, de treffende dialogen en prachtige acteurs, had de serie/film nog een troef in handen: de woonkamer van Desie (Eva van de Wijdeven) en haar moeder (Christine van Stralen). Telkens als ik daar naar keek, stelde ik me voor hoe ik al die spullen bij elkaar raapte en daar een set van maakte. Struinend over (rommel)markten, zoekend door kringloopwinkels, speurend op Marktplaats. Geweldig leek me dat.

Van dat art direction idee ben ik snel afgestapt trouwens. Tijdens de open dag van de Filmacademie zag ik art direction studenten timmeren, klussen en bouwen om een set te creëren. Dat leek mij een slecht idee, aangezien ik niet eens een hamer kan vasthouden.

Zoals het vaker gaat met plannen dacht ik er niet maar over na en ging verder. Maar vandaag kwam het weer even naar boven. Toen ik de kringloopwinkel in mijn voormalige woonplaats Hoogvliet binnenliep.

Coming of age

Wanneer ben je oud? Als je na een dagje werken als een lijk op de bank ligt? Als je soappersonages van de oudere generatie als jonkie de soap hebt zien binnen rollen? Of als je in een film over jongeren meeleeft met hun ouders?

Dat laatste heb ik in ieder geval wel. Ik heb het over Xavier Dolan, de Canadese acteur/regisseur/twintiger-die-belachelijk-succesvol-is. Vorig jaar zag ik op het International Film Festival Rotterdam zijn film Les Amours Imaginaires. Ik hield van de soundtrack en art direction, maar wat de rest betreft dacht ik vooral: zeur niet zo. Het draaide allemaal om een (imaginaire) driehoeksverhouding tussen twee jongens en een meisje. Jongen1 en Meisje – beste vrienden – bakkeleien vooral over de kwestie of Jongen2 homo of hetero is. Jongen2 vindt de aandacht prettig. En dit duurt maar voort. Festivalbezoekers, pers en dergelijken eten dit als ware het een chocoladetaart: geweldig, dit kijkje in de jongerenwereld! En dat dan door de ogen van een jongere zelf. Wat een vermogen tot zelfreflectie! Wat een talent!

Ik vind het dus vooral pathetisch geneuzel. Maar, was mij verteld, Dolans debuut J’ai tué ma mère was sterker dan zijn tweede film. Daar waagde ik mij vandaag maar eens aan. De film draait om Hubert (gespeeld door Dolan zelf) en zijn moeder (Anne Dorval) die een zeer slechte relatie hebben. Hubert vindt zijn moeder kleinburgerlijk en gooit bij werkelijk alles wat zij van hem vraagt zijn slanke achterwerk tegen de krib. Daarnaast worstelt hij met zijn homoseksualiteit en zijn afwezige vader. En ook bij deze film dacht ik: wat stelt deze jongen zich aan. Een echte puber kan zijn moeder makkelijk ontlopen. Een echte puber kan dromen over hoe hij later gaat leven. Op die dromen overleeft de puber.  Ik voelde juist ontzettend mee met de moeder. Alle grip op haar kind kwijt, wat ze ook probeerde: paaien, boosheid,redelijk praten. En dat het joch haar dan verwijt dat zij hysterisch wordt. Nou, een mens zou om minder hysterisch worden.

Maar misschien is mijn probleem met Xavier Dolan wel persoonlijk. Niet alleen is hij van mijn leeftijd en succesvoller dan ik, maar hij laat mij ook iets voelen. Namelijk dat ik oud word. Mijn inlevingsvermogen doet afstand van de puber en beweegt zich richting de moeder. Misschien dat dit soort daarom films coming of age films heten: je voelt er pas wat van als je volwassen wordt.

Foto: xavier-dolan.com